Nhiều bạn làm SEO rất chăm viết bài, tối ưu từng câu chữ, nhưng kết quả thì website vẫn “dậm chân tại chỗ”. Tôi cũng từng như vậy, làm đủ thứ nhưng thứ duy nhất tôi thiếu lại chính là nghiên cứu từ khóa. Vậy thay vì tốn thời gian và công sức mà chẳng đạt kết quả, hãy áp dụng theo 4 bước mà tôi đúc kết sau đây.
1. Xác định mục tiêu của chiến dịch SEO
Nghiên cứu từ khóa đơn giản là hiểu xem người dùng đang tìm điều gì và họ mô tả nhu cầu bằng những từ ngữ nào. Tất nhiên để chọn đúng keyword thì trước hết phải biết xác định mục tiêu.
Hồi mới vào nghề, tôi rất thích những từ khóa volume cao. Cảm giác cứ như chỉ cần lên top mấy từ đó là xong. Website tôi làm lúc đó đúng là lên thật, nhưng đơn hàng thì chẳng tăng được bao nhiêu. Lúc ấy tôi mới nhận ra làm SEO mà không có mục tiêu thì volume cao hay thấp cũng không còn ý nghĩa.
Qua nhiều dự án, tôi rút ra hai mục tiêu cốt lõi cần xác định để tối ưu hiệu quả cho các chiến dịch SEO:
- Mục tiêu kinh doanh: Bạn làm SEO để làm gì? Tăng doanh số, thu hút khách hàng tiềm năng hay tạo niềm tin cho thương hiệu? Ví dụ khi làm cho một trung tâm tiếng Anh, tôi bỏ từ “học tiếng Anh” để tập trung vào “luyện IELTS cấp tốc tại Hà Nội”. Traffic giảm nhưng số học viên đăng ký lại tăng đáng kể vì tôi đánh đúng nhóm người muốn học ngay.
- Mục tiêu marketing: Bạn muốn chiếm vị trí nào trên Google, xuất hiện trước hay sau đối thủ? Khi mục tiêu rõ ràng, mọi quyết định SEO sau đó sẽ mạch lạc và dễ đi đến kết quả hơn rất nhiều.
2. Phân tích đối thủ cạnh tranh
Có một dự án thời trang khiến tôi nhớ rất lâu. Team tôi khi đó viết hàng trăm bài nhưng kết quả vẫn thua đối thủ mãi. Về sau mới ngộ ra rằng chúng tôi chưa từng thực sự nhìn xem người khác đang làm gì.
Trong nghiên cứu từ khóa, đối thủ giống như những người cũng đang chạy cùng đường với mình. Quan sát họ không phải để bắt chước mà để biết mình nên đi con đường nào.
Tôi kể thêm một kinh nghiệm xương máu của bản thân khi làm đào tạo seo và SEO cho một thương hiệu mỹ phẩm Việt và bắt đầu với hơn 200 keyword. Sau khi dùng Ahrefs và Google Search, tôi phát hiện đối thủ tập trung rất nhiều vào nhóm từ khóa “làm đẹp tự nhiên”. Nếu đi cùng hướng thì cầm chắc thua, thế là tôi chọn hướng khác “son thiên nhiên không chì cho bà bầu”. Không ngờ chính keyword đó lại mang về lượng khách hàng tốt nhất.
Tôi rút ra bài học rằng phân tích đối thủ không khó, bạn chỉ cần 3 bước:
- Bước 1 Xác định đối thủ thực sự: Đối thủ không phải là người viết cùng chủ đề mà là những website đang đứng top trong nhóm từ khóa bạn muốn SEO.
- Bước 2 Phân tích chiến lược từ khóa của họ: Xem họ đang mạnh yếu ở đâu, đánh nhóm từ khóa nào? Nội dung sâu hay nông? Có nhiều backlink không? UX có tốt không? Bạn chỉ cần dùng Ahrefs hoặc thậm chí Google thôi là đã có rất nhiều dữ liệu.
- Bước 3 Tìm khoảng trống để vượt lên: Nếu đối thủ bỏ sót nhóm từ khóa dài hoặc viết qua loa một chủ đề, bạn hãy làm tốt hơn họ. Đôi khi chỉ cần mở một hướng viết “ngách” là đã đủ để vượt lên.
Khi bạn hiểu đối thủ, bạn sẽ thấy rõ hai cách đi:
- Đi cùng hướng và cạnh tranh trực diện.
- Rẽ qua hướng khác, nơi ít người làm nhưng phù hợp sức mình hơn.
3. Phân tích mật độ cạnh tranh
Ở giai đoạn này, tôi thường gọi vui là lúc “lọc vàng”. Đây là bước sàng lọc lần hai, nơi bạn quyết định từ khóa nào giữ lại để đầu tư và từ khóa nào nên rời cuộc chơi.
Cách tôi quyết định “giữ hay bỏ” một từ khóa sẽ dựa vào 2 chỉ số chính sau đây:
- Search Volume (mức độ người dùng quan tâm): Volume cho biết mỗi tháng có bao nhiêu người tìm kiếm chủ đề đó. Nhưng đừng lầm tưởng rằng Search Volume càng cao càng tốt mà là cao vừa phải và đúng insight.
- Keyword Difficulty (KD – độ khó từ khóa): KD phản ánh sức mạnh của những website đang đứng đầu: Họ có nhiều backlink không, nội dung có sâu không, thương hiệu mạnh tới đâu…
Tôi nhớ có thời điểm làm SEO cho một công ty du lịch, họ rất muốn lên top với từ khóa “du lịch Đà Nẵng”. Volume cực cao, nghe thì hấp dẫn nhưng KD cũng cao ngất ngưởng. Với một website vừa ra mắt, cố leo top từ khóa này thì là chuyện không tưởng.
Thế là tôi đổi hướng sang từ khóa dài hơn như “lịch trình du lịch Đà Nẵng 3 ngày 2 đêm”, “review quán ăn ngon ở Đà Nẵng 2025”. Volume ít hơn thật nhưng lại đánh trúng nhu cầu người chuẩn bị đi du lịch nên website lên top nhanh và vẫn mang về khách hàng tốt.
4. Các bước lập kế hoạch từ khóa
Khi đã có một danh sách từ khóa tiềm năng, nhiều bạn thường lao ngay vào viết bài. Tôi ngày xưa cũng vậy và hậu quả là cả chục bài viết na ná nhau, ý lặp ý, không kéo được traffic mà còn rối cả cấu trúc website.
Sau này tôi mới hiểu lập kế hoạch từ khóa chính là phần xương sống của cả chiến dịch SEO. Nếu muốn SEO không chỉ lên top mà còn mang lại đơn hàng thật, bạn phải dành thời gian cho bước này.
Dưới đây là 4 bước tôi rút ra từ kinh nghiệm làm hàng chục dự án, lớn nhỏ có đủ. Chỉ cần nắm rõ, bạn có thể tự lập kế hoạch từ khóa cho bất kỳ website nào.
Bước 1: Xác định từ khóa hạt giống
Nếu có ai hỏi tôi “Bắt đầu nghiên cứu từ khóa từ đâu?”, tôi luôn trả lời bắt đầu từ seed keyword. Nó giống như “gốc cây”, từ đó mọi nhánh nội dung sẽ mọc ra.
Ví dụ khi làm SEO cho công ty bán máy lọc nước, từ khóa hạt giống đương nhiên sẽ là “máy lọc nước”. Từ cái gốc này, bạn có thể mở rộng thành:
- Máy lọc nước RO.
- Máy lọc nước cho gia đình 4 người.
- Máy lọc nước giá rẻ.
- Máy lọc nước mini để bàn.
Một mẹo nhỏ tôi hay áp dụng là gõ seed keyword vào Google và kéo xuống phần “Tìm kiếm liên quan”. Những gợi ý đó chính là tiếng nói thật của người dùng. Điểm quan trọng nhất là đừng chọn seed keyword quá rộng. Ví dụ “nước”, “máy”, “lọc nước”… đều quá mơ hồ. Hãy chọn từ khóa mô tả đúng sản phẩm bạn bán và rõ ràng về nhu cầu người tìm.
Bước 2: Thu thập dữ liệu
Đây là lúc bạn xem lại toàn bộ vũ trụ từ khóa xoay quanh sản phẩm/dịch vụ mình làm. Tôi thì thường dùng Google Keyword Planner, Ahrefs, Keywordtool.io. Ở giai đoạn này, thu thập càng nhiều càng tốt. Nhưng bạn chưa cần lọc, cứ gom hết về rồi tính sau.
Tôi thường ghi dữ liệu vào Google Sheet với các cột:
- Từ khóa.
- Lượng tìm kiếm (Search Volume).
- Độ khó (KD).
- Loại từ khóa (Thông tin / Thương mại / Giao dịch).
- Ghi chú (Ưu tiên, độ liên quan, ý định tìm kiếm…).
Một điều tuyệt đối không được bỏ qua là từ khóa dài (long-tail keyword). Dù volume thấp nhưng tỉ lệ chuyển đổi cực cao, dễ lên top, cạnh tranh thấp. Ví dụ “máy lọc nước cho gia đình 4 người” để đánh đúng nhu cầu cụ thể của người mua.
Bước 3: Lọc dữ liệu đã thu thập
Đến bước này là “khó nhằn” nhất vì thường sẽ có vài trăm, thậm chí cả nghìn từ khóa. Tôi hay ví nó như đãi cát tìm vàng, nhìn thì nhiều nhưng không phải cái nào cũng đáng đầu tư.
Tiếp tục ví dụ máy lọc nước, sau khi mở rộng từ khóa hạt giống, bạn sẽ có rất nhiều gợi ý:
- Máy lọc nước RO.
- Máy lọc nước mini để bàn.
- Máy lọc nước công nghiệp 1000L/h.
- Máy lọc nước cho gia đình 4 người.
- Máy lọc nước giá rẻ.
Lúc này, bạn nên lọc lại dựa trên 3 tiêu chí:
- Độ liên quan: Từ khóa có liên quan với sản phẩm/dịch vụ bạn cung cấp hay không? Nếu bán máy lọc nước gia đình mà đi SEO “máy lọc nước công nghiệp” thì rất phí công.
- Search Intent (ý định tìm kiếm): Người tìm từ khóa đang muốn tìm hiểu kiến thức, so sánh sản phẩm hay chuẩn bị mua? Tôi thường ưu tiên những keyword có intent rõ ràng và gần hành vi mua.
- Cạnh tranh và Volume: Volume có đủ để đem lại traffic? Độ khó (KD) có phù hợp với sức mạnh website không?
Sau khi lọc, danh sách từ khóa thường giảm còn khoảng 30 – 40%, nhưng đó là phần đúng insight nhất.
Bước 4: Gom nhóm từ khóa chung search intent
Đây là bước rất nhiều team SEO bỏ qua, dẫn đến lỗi viết trùng nội dung. Tôi từng gặp một công ty viết 5 bài cho 5 từ khóa giống nhau về mục đích tìm kiếm. Cuối cùng bị Google xem là trùng lặp và không bài nào lên nổi.
Để tránh tình trạng này, bạn chỉ cần gom các keyword có cùng search intent vào một nhóm. Ví dụ với ngành máy lọc nước, có thể chia thành:
- Nhóm thông tin (Informational): Dùng để viết blog, chia sẻ kiến thức như máy lọc nước là gì, nguyên lý hoạt động của máy lọc RO, so sánh máy lọc nước RO và Nano…
- Nhóm thương mại (Commercial): Phù hợp để viết bài so sánh, tư vấn, review như máy lọc nước loại nào tốt 2025, review máy lọc nước Karofi, top máy lọc nước cho gia đình…
- Nhóm giao dịch (Transactional): Các từ khóa sẵn sàng mua như mua máy lọc nước giá rẻ, máy lọc nước RO cho gia đình 4 người, máy lọc nước Karofi giá bao nhiêu.
Những bài viết tôi làm bắt đầu lọt top đều đặn kể từ lúc tôi thực sự nghiêm túc với việc nghiên cứu từ khóa. Nếu nói là may mắn thì cũng có, nhưng chỉ chiếm một phần rất nhỏ. Điều quan trọng hơn là tôi đã học cách lắng nghe người dùng đang tìm gì, đọc gì và mong đợi điều gì khi vào trang web. Nếu bạn đang lạc giữa hàng trăm keyword, hãy quay lại với 4 bước này, biết đâu bạn sẽ tìm thấy lối đi.
Công ty TNHH Thế Giới DiGi
Địa Chỉ: 134/93 Lý chính Thắng, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM
SĐT: 0934077360
Website: https://thegioidigi.com
